Festiwal Kultury – Łemkowie w Centrum.
W dniach 21-22 listopada 2025r. w Centrum Działań Twórczych w Lubinie odbyła druga edycja festiwalu pn. Łemkowie w Centrum. Wspaniałe wydarzenie w którym spotkała się tradycja i nowoczesność, przybliżając bogactwo kultury łemkowskiej w nowoczesnym wydaniu. Byliśmy świadkami wspaniałego widowiska folkloru, sztuki i designu – od pokazów mody, przez koncerty i wystawy, po wartości duchowe, prezentowane podczas spotkania w cerkwi, Parafii Prawosławnej Świętej Trójcy w Lubinie, co przybliżyło uczestników spotkania do odkrywania bogactwa kultury Łemków mieszkających w regionie Zagłębia Miedziowego. Wydarzenie rozpoczęto 21 listopada o godz. 18:00 w lubińskiej Galerii CUPRUM Arena pokazem mody – kolekcji РУСИНКА / RUSYNKA Anny Marii Zygmunt oraz koncertem Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „ŁASTIWOCZKA” . Galeria Cuprum Arena zamieniła się tego wieczoru w wielkie widowisko. Goście dopisali wypełniając ogromną przestrzeń galerii, co bardzo ucieszyło organizatorów spotkania.
Autorka kolekcji RUSYNKA – Anna Maria Zygmunt – to artystka wizualna i projektantka mody, która od lat łączy współczesne formy sztuki z dziedzictwem mniejszości etnicznych. Jej najnowszy cykl „Rusynka” powstał jako efekt badań etnograficznych nad Łemkowszczyzną i kulturą Rusinów Karpackich, więc na wybiegu zobaczymy autentyczne motywy folkloru przeniesione w awangardową modę.
Po pokazie na scenie wystąpił Łemkowski Zespół Pieśni i Tańca „Łastiwoczka” z Przemkowa. Folklorystyczny zespół założony w 2000 roku, który od początku swojej działalności kultywuje autentyczny repertuar pieśni i tańców łemkowskich. Występy „Łastiwoczki” to istny kalejdoskop barwnych strojów i żywiołowych układów tanecznych. Zespół już został uhonorowany prestiżową nagrodą im. Oskara Kolberga i wyróżnieniem „Silesia” za popularyzację kultury ludowej.
Kolejnego dnia 22 listopada o godz. 11:00, w cerkwi, Parafii Prawosławnej Świętej Trójcy w Lubinie odbyło się spotkanie mające na celu przybliżenia duchowości narodu Łemkowskiego nierozerwalnie związanego z obrządkiem i tradycją wiary prawosławnej. Przewodnikiem duchowym spotkania był Ksiądz prot. Bogdan Repeła, Proboszcz Parafii Prawosławnej Świętej Trójcy w Lubinie, który zaprosił na prelekcję traktującą o historii, duchowości i tradycji Łemków.
Jeszcze tego samego dnia wieczorem mieliśmy niezwykłą okazję uczestniczyć w wernisażu pt. „Nikifor – fenomen samorodnego talentu” w Centrum Działań Twórczych w Lubinie. Spotkanie uświetnił także występ artystki Susanny Jary. Po raz pierwszy w historii miasta zaprezentowane zostały dzieła „Nikifora”- Epifaniusza Drowniaka Krynickiego (1895–1968), najsłynniejszego łemkowskiego malarza-samouka. Była to niepowtarzalna okazja, aby zanurzyć się w świecie jego charakterystycznych akwarel i rysunków – pełnych subtelnych barw, prostych form i niezwykłej szczerości przekazu. W roku, w którym przypada 130. rocznica urodzin artysty, wystawa stała się pięknym hołdem dla jego dorobku i niezwykłej osobowości twórczej. Prezentowane prace pochodzą z prywatnej kolekcji Roberta Dowhana, obejmującej około pięćdziesięciu kameralnych, lecz wyjątkowo sugestywnych dzieł, z których większość powstała w okresie międzywojennym – uznawanym za najważniejszy etap w twórczości Nikifora. Wśród eksponatów znalazły się również archiwalne fotografie pochodzące ze zbiorów Pawła Karłyka i Anny Brody-Karłyk, które pozwalają spojrzeć na artystę z bardziej osobistej perspektywy i lepiej zrozumieć jego niezwykłą historię. To wydarzenie było nie tylko ucztą dla miłośników sztuki, ale także wyjątkową okazją, aby przybliżyć się do łemkowskich korzeni artysty i odkryć jego geniusz, który zachwycił świat.
